Ολυμπιακοί Αγώνες

Με την ευκαιρία της Αφής και της Διαδρομής της Ολυμπιακής Φλόγας εν όψει των Ολυμπιακών Αγώνων του Λονδίνου, ας θυμηθούμε μέσω μιας φωτογραφίας του 1936 την πρώτη αφή της φλόγας των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων για τους Ολυμπιακούς του Βερολίνου. Στη φωτογραφία

η πρωθιέρια Κούλα Πράτσικα ανάβει την Ολυμπιακή δάδα.

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες είναι η, γνωστή σε όλον τον κόσμο, αθλητική διοργάνωση πολλών αγωνισμάτων που γίνεται κάθε τέσσερα χρόνια. Η καταγωγή των αγώνων φυσικά είναι η Αρχαία Ελλάδα, ενώ η σύγχρονη αναβίωσή τους έγινε από τον Γάλλο βαρώνο Πιέρ ντε Κουμπερτέν στα τέλη του 19ου αιώνα.  Το 1942 ξεκίνησαν και οι ειδικοί Ολυμπιακοί Αγώνες, δηλαδή οι Χειμερινοί, ενώ από το 1994 αυτοί δεν τελούνται πια το ίδιος έτος  με τους Θερινούς (κανονικούς).

Η πρώτη καταγεγραμμένη τέλεση Ολυμπιακών Αγώνων στην Αρχαία Ελλάδα (Ολυμπία) είναι το 776 π.Χ. αλλά είναι βέβαιο ότι αυτή δεν ήταν και η πρώτη φορά που τελούνταν οι ιεροί Αγώνες. Τότε οι Αγώνες ήταν μόνο τοπικοί και διεξαγόταν μόνο ένα αγώνισμα, το στάδιον, δηλαδή τρέξιμο. 

Από το 776 π.Χ. και εντεύθεν οι Αγώνες έγιναν σημαντικοί για όλο τον αρχαίο Ελληνικό κόσμο φθάνοντας στο απόγειο της αίγλης τους κατά τον 5ο και 6ο αιώνα π.Χ. Κατά τη διάρκεια τέλεσης των Ολυμπιάδων οι Έλληνες σταματούσαν τον πόλεμο και οποιεσδήποτε εχθροπραξίες. 

Πέραν των άλλων οι Ολυμπιακοί Αγώνες στην αρχαιότητα είχαν και σπουδαία θρησκευτική σημασία αφού γίνονταν προς τιμή του Διός, του οποίου το τεραστίων διαστάσεων άγαλμα κυριαρχούσε στην Ολυμπία μαζί με τον ναό του. Ο αριθμός των αγωνισμάτων έφθασε τα 20  και ο εορτασμός είχε διάρκεια μερικών ημερών. Οι νικητές των αγώνων θαυμάζονταν και γίνονταν αθάνατοι μέσα από ποιήματα και αγάλματα, ενώ οι πόλεις τους τους τιμούσαν γκρεμίζοντας μέρος των τειχών. Η τεράστια διαφορά με τους σημερινούς Αγώνες είναι η ύλη και η πάλη της με την ηθική επιβράβευση: στην αρχαιότητα, το έπαθλο για τους νικητές ήταν ένα στεφάνι από κλαδί ελιάς (κότινος) και τίποτε άλλο.

Οι Αγώνες έχασαν την ουσία τους (ενίοτε και με βία) με της επικράτηση του Χριστιανισμού που τον θεωρούσε "παγανιστική εορτή". Η χαριστική βολή δόθηκε το 393 μ.Χ. Ο Χριστιανισμός είχε γίνει πια επίσημη θρησκεία της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και ο Θεοδόσιος ( που τον είπαν και... "μέγα"!) είχε γίνει αυτοκράτορας. Αυτός απαγόρευσε απαγόρευσε την διεξαγωγή τους κι έτσι πέρασαν στην περίοδο σκότους που σκέπασε μια περίοδο 1000 ετών κατά την οποία οι Ολυμπιακοί διεξάγονταν συνέχεια κάθε τέσσερα χρόνια.

Κατά τον 17ο αιώνα, στην Αγγλία, γινόταν κάποια γιορτή η οποίο έφερε το όνομα "Ολυμπιακοί αγώνες". Παρόμοιες εκδηλώσεις ακολούθησαν στους επόμενους αιώνες στην Γαλλία και Ελλάδα αλλά ήταν μικρής έκτασης και σίγουρα όχι διεθνείς. Το ενδιαφέρον για τους Ολυμπιακούς μεγάλωσε όταν ανακαλύφθηκαν τα ερείπια της αρχαίας Ολυμπίας από Γερμανούς αρχαιολόγους (μέσα 19ου αι.). Ο Μηνάς Μηνωίδης, λόγιος από την Έδεσσα, που την εποχή εκείνη δίδασκε την αρχαία ελληνική γλώσσα σε πανεπιστήμιο των Παρισίων,  μετέφρασε και δημοσίευσε (1858) στη γαλλική γλώσσα το "Γυμναστικό" του Φιλόστρατου και τη συνόδευσε με κείμενό του, περί της ανάγκης αναβίωσης των Ολυμπιακών Αγώνων.

Πιέρ ντε Κουμπερτέν

Λίγο αργότερα, ο Κουμπερτέν, ο οποίος ήταν γενικός γραμματέας των γαλλικών αθλητικών σωματείων, προσπαθώντας να δικαιολογήσει την ήττα των Γάλλων στον γαλλο-πρωσικό (1870-1871), προέβαλε την δικαιολογία ότι έφταιγε ότι οι Γάλλοι δεν είχαν αρκετή φυσική διαπαιδαγώγηση και ήθελε να την βελτιώσει. Επίσης, ο Κουμπερτέν ήθελε να ενώσει τις εθνότητες και να οδηγήσει την νεολαία στον αθλητισμό αντί για τον πόλεμο. Πίστευε ότι η αναβίωση των Ολυμπιακών Αγώνων θα πετύχαινε και τους δύο πιο πάνω σκοπούς του. 

Έτσι, σε συνέδριο που πραγματοποιήθηκε το 1894 στο πανεπιστήμιο της Σορβόνης,  παρουσίασε τις ιδέες του σ' ένα διεθνές ακροατήριο. Την τελευταία μέρα του συνεδρίου αποφασίστηκε να διεξαχθούν οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί αγώνες το 1896 στην Αθήνα, στην πρωτεύουσα της  χώρα που τους γέννησε. Έτσι γεννήθηκε η Διεθνής Ολυμπιακή Επιτροπή (ΔΟΕ) για να διοργανώσει τους Αγώνες με πρώτο πρόεδρο τον Έλληνα Δημήτριο Βικέλα, γενικό γραμματέα τον βαρώνο Πιέρ ντε Κουμπερντέν και μέλη προσωπικότητες από διάφορα κράτη.Οι πρώτοι σύγχρονοι Ολυμπιακοί Αγώνες γνώρισαν μεγάλη επιτυχία και έθεσαν τις βάσεις για την προοδευτική επιτυχία τους. Οι δεύτεροι Αγώνες έγιναν στο Παρίσι το 1900.