Πέμπτη, 15 Απριλίου 2021

Όταν η ευλογιά θέρισε περισσότερους και από τον «Μαύρο Θάνατο»

 

Τρίτη, 23 Μαρτίου 2021

Ο πίνακας του Γύζη και ο μύθος του «Κρυφού Σχολειού»

Πώς μια ελαιογραφία δημιούργησε "εθνικό μύθο"

Του Πάρη Πέτρα

Ο Νικόλαος Γύζης ήταν ένας από τους μεγάλους Έλληνες εικαστικούς  της λεγόμενης «Σχολής του Μονάχου και διακρίθηκε αποσπώντας βραβεία στην ξυλογραφία, τη ζωγραφική και τη χαλκογραφία. Σίγουρα δεν  φαντάστηκε ποτέ ότι ένας πίνακάς του θα διέστρεφε στον μέγιστο βαθμό το θέμα της Παιδείας κατά την τουρκοκρατία. Γεννήθηκε το 1842 στο Σκλαβοχώρι της Τήνου και πέθανε στο Μόναχο το 1901.  Τον Ιούνιο του 1856 ο Γύζης έφτασε στο Μόναχο όπου συνάντησε τον ομότεχνο και φίλο του Νικηφόρο Λύτρα.

Παρασκευή, 29 Ιανουαρίου 2021

Να αποσυρθεί εδώ και τώρα η εγκύκλιος Αμυρά

 Ερώτηση Λαμπρόπουλου για τους Δασικούς Χάρτες

Χιλιάδες ιδιοκτήτες βρίσκονται στον αέρα μετά την έκδοση της αψυχολόγητης (το λιγότερο) εγκυκλίου που εξέδωσε στις 14 Ιανουαρίου ο υφυπουργός Περιβάλλοντος Γιώργος Αμυράς, για θέματα Δασικών Χαρτών. Το πρόβλημα είναι πιο έντονο στην περιοχή της Μάνης όπου χιλιάδες ιδιοκτητών ενώ περίμεναν να καταθέσουν αντιρρήσεις, τώρα κινδυνεύουν να χάσουν τις περιουσίες τους. 

Υπενθυμίζουμε ότι στις 18 Οκτωβρίου 2019, κατά την επίσκεψη του πρωθυπουργού στην Μάνη για τα εγκαίνια της οικίας Φέρμορ στην Καρδαμύλη, η Επιτροπή Αγώνα του παρέδωσε φάκελο με τα αιτήματα των Μανιατών. Ο κ. Μητσοτάκης είπε ότι γνωρίζει το θέμα και το δίκιο των Μανιατών και δεσμεύθηκε ότι θα βρεθεί λύση. Τον επόμενο Μάρτιο πραγματοποιήθηκε συνάντηση της Επιτροπής και του δημάρχου Δυτικής Μάνης, Δ. Γιαννημάρα, με τον υπουργό Περιβάλλοντος, Κωστή Χατζιδάκη, ο οποίος δεσμεύθηκε να λυθούν τα προβλήματα που προκαλούνται με τον τρόπο εφαρμογής των Δ.Χ. Πράγματι έγιναν νομοθετικές παρεμβάσεις βελτίωσης, μία εκ των οποίων αφορούσε τον νέο κύκλο υποβολής αντιρρήσεων οι οποίες θα τύγχαναν ευνοϊκότερης αντιμετώπισης με δεδομένες τις νομοθετικές βελτιώσεις που είχαν προηγηθεί. Όμως, όλο το σκηνικό ανατρέπεται μετά την εγκύκλιο Αμυρά η οποία τορπιλίζει ουσιαστικά την ίδια την κυβέρνηση!!!

Το θέμα φέρνει στη Βουλή, με ερώτηση που κατέθεσε προς τον κ. Αμυρά, ο βουλευτής Μεσσηνίας της Ν.Δ. Γιάννης Λαμπρόπουλος, ο οποίος αναφέρει: 

"Με εγκύκλιο που εξέδωσε ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος Γ. Αμυράς στις 14.01.21, για θέματα Δασικών Χαρτών, η δυνατότητα υποβολής αντιρρήσεων στη νέα ανάρτηση είναι περιορισμένη, μιας και θα επιτραπεί σε ποσοστό 1 έως 2% της αναρτημένης περιοχής.

Αντιρρήσεις, θα είναι δυνατόν να υποβληθούν μόνο στο αναμορφωμένο τμήμα του χάρτη και όχι στο σύνολό του. 


Χιλιάδες ιδιοκτήτες γης, περίμεναν να τους δοθεί μια δεύτερη ευκαιρία να καταθέσουν αντιρρήσεις, για τις εκτάσεις τους, που χαρακτηρίστηκαν εσφαλμένα ως δασικές, χωρίς να λάβουν γνώση, όπως είχε υποσχεθεί και δρομολογήσει η κυβέρνηση με την ψήφιση του περιβαλλοντικού Νόμου 4685/20 και καθόρισε με την 64663/2956/8.07.20 απόφασή του, ο τότε Υπουργός Περιβάλλοντος κ. Κωστής Χατζηδάκης.

Η λύση είναι, η υποβολή αιτήματος πρόδηλου σφάλματος, να είναι δυνατή και μετά την κύρωση των δασικών χαρτών, καθιερώνοντας μια ευέλικτη διοικητική διαδικασία, ώστε να επιλύονται τα θέματα σε σχετικά σύντομο χρονικό διάστημα.

Είναι γνωστό, ότι η όλη καθυστέρηση στη λειτουργία των ΕΠΕΑ, η υποτυπώδης στελέχωση των δασικών υπηρεσιών και οι χρονοβόρες νομικές διαδικασίες, που έχουν θεσπιστεί, καθυστερούν επενδυτικά σχέδια, δεν γίνονται μεταβιβάσεις ακινήτων, καθυστερεί η διαδικασία υλοποίησης του Κτηματολογίου κ.α.

Οι παλαιές επιτροπές εξέτασης αντιρρήσεων (ΕΠΕΑ),(είχαν 4 συσταθεί για τον Νομό Μεσσηνίας), εξέτασαν περίπου 2000 αντιρρήσεις και εκκρεμούν 12.500, από την ανάρτηση του 2017.

Σε αυτές θα πρέπει να προστεθούν και τα 3000 περίπου αρνητικά πρόδηλα σφάλματα, τα οποία με βάση το άρθρο 48 του Ν 4695/2020, μπορούν να μετατραπούν σε αντιρρήσεις.

Οι υπό σύσταση νέες ΕΠΕΑ, θα έχουν να ασχοληθούν με 16.000 τουλάχιστον υποθέσεις αντιρρήσεων, σε όλο τον Νομό Μεσσηνίας.

Αν δε ληφθούν υπόψη, η σοβαρή έλλειψη επιστημονικού προσωπικού και οι μειωμένες κάθε χρόνο χορηγούμενες πιστώσεις, γίνεται αντιληπτό το μέγεθος του προβλήματος.

Χαρακτηριστικό είναι ότι στα τμήματα δασικών χαρτογραφήσεων σε όλο την Πελοπόννησο, υπηρετεί σε κάθε Νομό ένας Δασολόγος, ενώ θα έπρεπε να στελεχώνονται από πέντε Δασολόγους, έναν Δασοπόνο, έναν Τεχνολόγο Τοπογράφο Μηχανικό, έναν Τεχνολόγο Πληροφορικής, έναν Σχεδιαστή και έναν οδηγό.

Ειδικά για τον Νομό Μεσσηνίας, για να εξεταστεί αυτός ο όγκος των υποθέσεων, θα πρέπει να λειτουργήσουν τουλάχιστον 10 ΕΠΕΑ, προσλαμβάνοντας νέους Δασολόγους.

Επειδή, η προηγούμενη Κυβέρνηση, προσπάθησε να συντάξει Δασικούς Χάρτες, χωρίς το κατάλληλο νομοθετικό πλαίσιο και την οργάνωση.

Επειδή, η Μάνη πλήττεται ιδιαίτερα και κυρίως λόγω της έλλειψης παλαιών συμβολαίων», τονίζει ο βουλευτής Μεσσηνίας και ρωτάει τον υπουργό να απαντήσει:

1. Πρόκειται να ανακληθεί η εγκύκλιος της 14.01.21, που εξέδωσε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος για θέματα Δασικών Χαρτών και ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στον αποκλεισμό της κατάθεσης αντιρρήσεων, στο σύνολο του νέου Δασικού Χάρτη, όπως ζητούν χιλιάδες πολίτες;  

2. Πρόκειται στον Νομό Μεσσηνίας να λειτουργήσουν τουλάχιστον 10 ΕΠΕΑ με την παράλληλη πρόσληψη του αναγκαίου προσωπικού.

3. Θα εξεταστούν τα ιδιαίτερα προβλήματα της Μάνης, ώστε να μην απωλέσουν οι ιδιοκτήτες τις περιουσίες τους;  

                                                                

Σάββατο, 23 Ιανουαρίου 2021

Βορίδης: Μείωση Δημοτικών Συμβούλων και 3 “αποκαλύψεις” για το εκλογικό σύστημα

Φως στο περιεχόμενο του νέου εκλογικού συστήματος για τις Δημοτικές και Περιφερειακές εκλογές, έριξε ο Μάκης Βορίδης. Εν περιλήψει, ανακοίνωσε επίσημα τα εξής:

- μείωση του αριθμού των Δημοτικών Συμβούλων («είναι υπερβολικά μεγάλος»), ενώ «εξετάζεται» και ο αριθμός των Περιφερειακών Συμβούλων,

- κατάργηση της ξεχωριστής κάλπης για τα αιρετά όργανα των Κοινοτήτων,

- θέσπιση συγκεκριμένου ποσοστού ως ορίου εισόδου ενός Συνδυασμού στο Δημοτικό Συμβούλιο,

- το ποσοστό εκλογής Δημάρχου από την 1η Κυριακή θα είναι «πέριξ του 42%».

 

Συγκεκριμένα, η ανακοίνωση του Υπουργείου έχει ως εξής: 

"Το νέο εκλογικό νομοσχέδιο για τις αυτοδιοικητικές εκλογές που έχει ως στόχο την αποκατάσταση της εύρυθμης λειτουργίας των Δήμων και των Περιφερειών της χώρας πρόκειται να παρουσιάσει στο προσεχές Υπουργικό Συμβούλιο, που είναι προγραμματισμένο να πραγματοποιηθεί την Πέμπτη 28 Ιανουαρίου, ο Υπουργός Εσωτερικών Μάκης Βορίδης όπως προανήγγειλε σε συνέντευξη που παραχώρησε την Πέμπτη 21 Ιανουαρίου στον ραδιοφωνικό σταθμό Alpha και στους δημοσιογράφους Τάκη Χατζή και Δήμο Βερύκιο. 

Ο κ. Βορίδης επεσήμανε την πρόθεση της Κυβέρνησης να αλλάξουν τα ποσοστά της πλειοψηφίας που αναμένεται να κλειδώσουν πέριξ του 42% καθώς και ο καθορισμός κατώτατου ορίου για την εκλογή των συνδυασμών «ώστε να μην έχουμε εκπροσωπήσεις με ποσοστά 0,3%» όπως ανέφερε χαρακτηριστικά.   Διευκρίνισε πάντως πως τα ποσοστά εκλογής πρόκειται να συζητηθούν με τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη στο προσεχές Υπουργικό Συμβούλιο όπου και θα παρουσιαστεί το νομοθετικό πλαίσιο πάνω στο οποίο εργάζεται το Υπουργείο Εσωτερικών.

Υπογραμμίζοντας τις δυσκολίες που προέκυψαν από την εφαρμογή της απλής αναλογικής, ο Υπουργός έφερε ως εμβληματικό παράδειγμα τον Δήμο Θεσσαλονίκης όπου, όπως είπε, «προκειμένου να επιτευχθεί το παραμικρό, ο Δήμαρχος πρέπει να βρίσκεται σε μια συνεχή διαπραγμάτευση με δυνάμεις που δεν ανήκουν στο δικό του ψηφοδέλτιο» κάνοντας παράλληλα ειδική μνεία σε Δήμο που ενώ εξασφάλισε ποσοστό 50%, δεν κατάφερε να πάρει την πλειοψηφία στο Δημοτικό Συμβούλιο. Ο Υπουργός τόνισε πως στόχος του νέου εκλογικού νόμου είναι να μπορεί η Δημοτική Αρχή να εκλέγεται από την πρώτη Κυριακή, ενώ συμπλήρωσε πως οι αλλαγές έρχονται και κατόπιν απαίτησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που αντιμετώπισε τεράστιες δυσκολίες.


Επιπλέον, ο κ. Βορίδης εξήγγειλε τη μείωση του αριθμού των Δημοτικών Συμβούλων: «Θεωρούμε ότι είναι υπερβολικά μεγάλος» τόνισε και συμπλήρωσε πως εξετάζεται και ο αριθμός των Περιφερειακών Συμβούλων, ενώ προανήγγειλε και την κατάργηση της 4ης κάλπης. «Τα κοινοτικά και τα διαμερισματικά συμβούλια θα εκλέγονται σε ένα  ψηφοδέλτιο» σημείωσε ο υπουργός. 


Αναφορικά με τον έλεγχο και την αποτελεσματικότητα του Δημοσίου, ο κ. Βορίδης τόνισε ότι βρίσκεται υπό επεξεργασία το νομοσχέδιο που αφορά στο Σύστημα Εσωτερικού Ελέγχου για τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης το οποίο χαρακτήρισε ως σημαντικό πρώτο βήμα για τη μεθοδική και οργανωμένη αντιμετώπιση της διαφθοράς «όχι με την έννοια την κατασταλτική αλλά με την προληπτική» σημείωσε. 


Παράλληλα, εξήγησε πως «εγκαθιδρύει ένα σύστημα που τυποποιεί και εντοπίζει σε όλους τους φορείς της Γενικής Κυβέρνησης τα σημεία στα οποία θα μπορούσε να υπάρξει παραβατική συμπεριφορά σχεδόν σε κάθε θέση και βάζει δικλείδες ασφαλείας ώστε να προστατεύονται και οι υπάλληλοι».  Ειδικά δε, σε ό,τι αφορά την αποτελεσματικότητα των φορέων και των υπαλλήλων σε σχέση με την παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες, ο κ. Βορίδης ανακοίνωσε πως έχει ξεκινήσει μια σειρά από πολύ σημαντικές μεταρρυθμίσεις, προσθέτοντας ότι «προκειμένου να επιτύχουμε τον στόχο χρειάζεται μια πολύ καθαρή εγγραφή του σε όλα τα σημεία της διοικήσεως, χρειάζεται ψηφιακό οργανόγραμμα, το οποίο έχουμε ολοκληρώσει, ξέρουμε ο κάθε υπάλληλος τι δουλειά έχει να κάνει και που βρίσκεται» τόνισε ο κ. Βορίδης. 

Ερωτηθείς σχετικά με την εξαίρεση των εργαζομένων στην καθαριότητα των Δήμων από την κινητικότητα επανέλαβε πως σύμφωνα με το άρθρο 74 του νόμου 4674/2020 οι υπάλληλοι της προκήρυξης 3Κ του ΑΣΕΠ που προσελήφθησαν με τις συγκεκριμένες διαδικασίες δεν επιτρέπεται να μετακινηθούν σε άλλη ειδικότητα πριν το πέρας της επταετίας.

Σάββατο, 16 Ιανουαρίου 2021

Ένας από τους πιο όμορφους όρμους της Έξω Μάνης είναι αναμφισβήτητα αυτός των Καμινιών που, μαζί με της παραλία Φονέα και τον όρμο του Καλαμιτσιού, συγκροτούν την τριάδα για την οποία καμαρώνει το πάλαι ποτέ ακμάζον ναυτοχώρι, το Πραστείο¹

Λίγοι όμως γνωρίζουν ότι αυτός ο όρμος με την ειδυλλιακή παραλία έχει αποτελέσει θέατρο φονικού βομβαρδισμού κατά τον Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο -μια μίνι Δουνκέκρη- και ότι στο βυθό του παραμένει, ακόμη και σήμερα, βουβός μάρτυρας, μισοχωμένη στην άμμο και φαγωμένη από τον χρόνο, η καρίνα τους σκαριού που βομβαρδίστηκε και βούλιαξε παρασύροντας στον θάνατο επτά νεκρούς. 

 Του Χρίστου Κοτσωνή

Η τελευταία μάχη που δόθηκε στο ηπειρωτικό έδαφος της Ελλάδας μεταξύ των Γερμανών εισβολέων και των συμμαχικών στρατευμάτων (του «ελληνικού εκστρατευτικού σώματος», όπως αποκαλείτο) ήταν αυτή της Καλαμάτας, στις  28 Απριλίου 1941. Χιλιάδες ανδρών ανέμεναν στη μεσσηνιακή πρωτεύουσα τα πλοία που θα τους πήγαιναν στην Κρήτη που κρατούσε ακόμη, έδωσαν τη μάχη αυτή.

Με 22.000 στρατιώτες δύναμη η προέλαση των γερμανικών στρατευμάτων στην Πελοπόννησο ήταν ταχύτατη. Στην Καλαμάτα κατευθύνθηκαν δυνάμεις των Ες Ες, το 3ο τάγμα του 1ου Μηχανοκίνητου Συντάγματος πεζικού της μεραρχίας Leibstandarte SS Adolf Hitler (LSSAH) -προερχόμενο από Πάτρα και Πύργο, και η 5η Μεραρχία Πάντσερ, από τον δρόμο Κορίνθου – Τρίπολης. Στην Καλαμάτα έχουν εγκλωβιστεί χιλιάδες στρατιώτες της συμμαχικής δύναμης αποτελούμενες από Άγγλους Αυστραλούς, Νεοζηλανδούς, Γιουγκοσλάβους, Κύπριους και Παλαιστίνιους. Η προσπάθεια απομάκρυνσης της συμμαχικής δύναμης από την Καλαμάτα είχε ξεκινήσει από τις 24 Απριλίου με καΐκια και  αερακάτους Sunderland (μία συνετρίβη στη θάλασσα της δυτικής παραλίας),  ενώ τη νύχτα της 26ης  προς 27η Απριλίου πολεμικά αγγλικά πλοία παρέλαβαν περί τους 8.650 άνδρες. 


                             Απρίλιος 1941. Αγγλική αεράκατος στην Καλαμάτα για την παραλαβή στρατιωτών.


Ήδη οι Γερμανοί βομβάρδιζαν την Παραλία Καλαμάτας από τις 27 Απριλίου. Την ημέρα εκείνη, για να εμποδιστεί η φυγή των Άγγλων, υπολογίζεται ότι έπεσαν, από την Παραλία μέχρι τον Αλμυρό, περί τις 1.500 βόμβες. Η περιοχή έμοιαζε με κόλαση: όλα τα σκάφη που υπήρχαν στο λιμάνι βυθίστηκαν, ενώ τα θύματα και οι ζημιές ήταν ανυπολόγιστα. Στις 26 Απριλίου, στην παραλία Καλαμάτας σκοτώθηκε και πραστειώτης  καπετάνιος της «βερζίνας» του Ιωάννη Χαραλαμπέα, Κώστας Π. Περδικέας. «…οἱ Ἐγγλέζοι εἶχαν ἐπιτάξει τήν βερζίνα του γιά νά τούς πάῃ στήν Κρήτη. Οἱ ἄλλοι ναυτικοί εἶχαν κρυφτῆ στό ὑπόγειο τοῦ καφενείου τοῦ Μαυροειδῆ, στό Πανελλήνιο, ἀλλά αὐτός ἔμεινε μέσα στήν βερζίνα γιά νά τήν φυλάξῃ, καί ἄς τοῦ φώναζαν οἱ ἄλλοι: «ἔλα γρήγορα καί σύ, νά κρυφτῇς!»…) είπε αργότερα η νύφη του Βασλική Μουντζουρέας (Π. Κομπιλήρης, τ. Β΄, σελ. 71). Μαζί με τον Περδικέα σκοτώθηκαν άλλοι οκτώ ενώ υπήρξαν και πολλοί τραυματίες, μεταξύ των οποίων και ο, επίσης πραστειώτης, Ιωάννης Θεοφίλου Λιέας, που πληγώθηκε στο πόδι.

                            Απρίλιος 1941: Βρετανοί στρατιώτες στην οδό Λακωνικής Καλαμάτας 

Το μεσημέρι της 28ης η εμπροσθοφυλακή των Γερμανών εισήλθε την πόλη, ενώ οι χιλιάδες στρατιώτες της συμμαχικής δύναμης βρίσκονται στους ελαιώνες στα ανατολικά της πόλης. Αρχίζουν οι οδομαχίες. Ο απολογισμός ήταν 41 νεκροί και 60 τραυματίες για τους Γερμανούς, 33 νεκροί και πάνω από 50 τραυματίες για τους συμμάχους.

Οι Αυστραλοί είχαν υπό τον έλεγχό τους την Παραλία κι ενώ θα μπορούσε να είχε επιτευχθεί η εκκένωση, μια ασυνεννοησία οδήγησε στον εγκλωβισμό  7.000 στρατιωτών στην πρωτεύουσα της Μεσσηνίας. Ένα πλοίο που έφθασε το βράδυ της 28ης Απριλίου παρέλαβε 332 στρατιώτες αλλά το σήμα που έστειλε στα άλλα που περίμεναν ανοιχτά του Μεσσηνιακού κόλπου αναγνώστηκε λάθος κι έτσι η υπόλοιπη ναυτική δύναμη αναχώρησε αφήνοντας αβοήθητους τους στρατιώτες. Γνωρίζουμε ότι βαρύ φόρο αίματος πλήρωσαν οι Αυστραλοί αφού σκοτώθηκαν 320 και αιχμαλωτίσθηκαν 2030! Οι Γερμανοί συνέλαβαν συνολικά γύρω στις 8.000 στρατιώτες. Οι υπόλοιποι – υπολείμματα της συμμαχικής δύναμης, με τα οχήματα και τον εξοπλισμό τους καταφεύγουν στην Μάνη και στην Αλαγονία (κάποιοι και στην Πυλία) πιεζόμενοι διαρκώς από τους Γερμανούς που υποστηρίζονταν και από την πανίσχυρη αεροπορία τους η οποία βομβάρδιζε και πολυβολούσε σε όλη τη Μεσσηνία και τη Μάνη. Φεύγοντας για να σωθούν οι βρετανοί άφηναν ότι τους βάραινε από τον εξοπλισμό τους, ακόμη και τα όπλα του! Για την διαφυγή τους προς τη Μάνη είχε οργανωθεί άμυνα οπισθοφυλακής στις ελιές της Βέργας, στο ύψος της Αγίας Σιών (Αγιασώ).  


                            Βρετανοί στους ελαιώνες της Καλαμάτας του Απρίλιο του 1941 (φωτ. εφημ. Ελευθερία)


        Βόμβες και πολυβόλα

Παρά την ανηλεή καταδίωξη των αεροπλάνων της Luftwaffe μεγάλος όγκος συμμαχικών δυνάμεων κατάφερε να φτάσει στα χωριά της Μάνης αναζητώντας διαρκώς καταφύγιο και πλεούμενα για να φύγει στην Κρήτη.

Από μέρες, και πριν από την μάχη της Καλαμάτας, τα γερμανικά αεροπλάνα έριχναν βόμβες στη Μάνη. Έχει καταγραφεί ότι στις 7 το πρωί της 27ης  Απριλίου έριξαν μια εμπρηστική βόμβα στην τοποθεσία «Γκισίρι» του φαραγγιού του «Φονέα» στα νότια του Πραστείου) και δύο βόμβες 100 μέτρα από την «σπηλιά του Κοτσωνή» (στο «άγριωμα Κοτσωνή») στον Κάτω Κάμπο(νυν Νέο Προάστιο), χωρίς θύματα ή ζημιές. Τα ίδια αεροπλάνα πολυβόλησαν ανεπιτυχώς κάποιον καστανιώτη στον Άι Λία του Πραστείου, όταν ανέβαινε τις σκάλες (λιθόστρωτος δρόμος) από την Καρδαμύλη.

                                   Το σημείο που έπεσε η βόμβα "στου Κοτσωνή" (φωτ. Π. Κομπιλήρης, έτος 1966)

Στις 29 Απριλίου 1941, από τις 11 π.μ. έως τις 13.00΄, γερμανικά αεροπλάνα πολυβολούσαν συνεχώς τα ρέματα της περιφέρειας Καρδαμύλης της Έξω Μάνης.  Μία βόμβα έπεσε στο κτήμα του γιατρού Στεφανέα, κοντά στην εκκλησία της Καρδαμύλης. Πολλές άλλες βόμβες έπεσαν στην περιοχή χωρίς, ευτυχώς, να προκαλέσουν θύματα.

 Υπολογίζεται ότι οι στρατιώτες που έφθασαν μέχρι την Καρδαμύλη  ανέρχονταν γύρω στους 2.000 (άλλοι μιλούν για 3.000 αλλά δεν φαίνεται αληθές).

«…ὅσοι σώθηκαν, ἦρθαν στήν Μάνη, γιά νά μποῦν σέ καράβια νά διαφύγουν στήν Κρήτη. Ἤρθανε μέ αὐτοκίνητα πολλά καί νοσοκομειακά, γέμισε ἡ Καρδαμύλη. Ἐκεῖ πού τελείωνε ὁ ἁμαξωτός δρόμος (σ.σ. ο αμαξωτός δρόμος Καλαμάτας – Μάνης τελείωνε τότε στην Καρδαμύλη), τά ἀνεβάσανε ἐκεῖ πού εἶναι σήμερα οἱ «Διόσκουροι», καί τά γκρεμίσανε στό Ἀμόνι…», αναφέρει μαρτυρία κατοίκου της περιοχής.

 «Ἐξ αὐτῶν ἄλλοι κατεσκήνωσαν εἰς τόν κάμπον τῆς Καρδαμύλης, Σωτῆρα, Καλαμίτσι καί ἄλλοι συνεχίζουν τήν πορείαν των διά τοῦ Μανιάτικου Δρόμου πρός τόν Δῆμον Λεύκτρου. Ἄφηναν πίσω τους πολλά πράγματα διά νά ἐλαφρώσουν, στρατιωτικά εἴδη (μάσκες ἀντιασφυξιογόνους, ὅπλα, φυσίγγια), ἐνδύματα, τρόφιμα (κουτιά κονσέρβες, μπισκότα κ..)» (Παναγιώτη Δημ. Κομπιλήρη- Παναγιώτας Π. Κομπιλήρη, «Μάνη – Χρονικό», τόμος β΄, εκδ. Αδούλωτη Μάνη, σελ. 75).

 

               Το ακρωτήρι του Χλάβορτου και δεξιά ο όρμος των Καμινιών. Η φωτογραφία είναι του Π. Κομπιλήρη στις                               17.8.1959, και έχει ληφθεί τον γκρεμό "Κοτρώνι του Μπούα" σημείο από το οποίο εφορμούσαν τα "στούκας" 

Στη μέση του όρμου Καμίνια (σήμερα τον ονομάζουν ατυχώς και "Δελφίνια") του Πραστείου, ήταν αραγμένο το 300 τόνων, βαμμένο κόκκινο βενζινοκάϊκο («κωλού») του Γρηγόρη (Γρηγόρακα) Χρηστέα από την Σελίνιτσα, φορτωμένο με σανό. Ο Χρηστέας είχε ακόμη ένα καΐκι, το «καραβόσκαρο» και τα άραζε   στον συγκεκριμένο όρμο γιατί αποτελούσε ασφαλές αγκυροβόλιο αφού ούτε η  Σελίνιτσα ούτε η Στούπα διέθεταν υπήνεμους όρμους.

Επάνω στην «κωλού» βρίσκονταν οπλίτες του αγγλικού στρατού που, όπως λέγεται από κατοίκους της περιοχής, είχαν πληρώσει τον πλοιοκτήτη για να τους μεταφέρει στην Κρήτη.

 Σημειώνουμε ότι πολλοί Άγγλοι, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί και Κύπριοι στρατιώτες του αγγλικού σώματος στρατού που είχαν δώσει τη Μάχη της Καλαμάτας, οπισθοχωρώντας διαλυμένοι κατέφυγαν στην Μάνη ψάχνοντας τρόπο να μπαρκάρουν για την Κρήτη που δεν είχε ακόμη καταληφθεί από τα γερμανικά στρατεύματα.

                        Άγγλοι στρατιώτες στην Τραχήλα. Αρκετοί λέγεται ότι έφυγαν από το χωριό αυτό, το 1941, για την Κρήτη. 

Ο καπετάν Γρηγόρακας λόγω βλάβης της μηχανής καθυστερούσε να ξεκινήσει. Ένας Άγγλος στρατιώτης που ήταν μηχανικός προσπαθούσε να επισκευάσει τη μηχανή κι έτσι το καΐκι παρέμενε στον όρμο. Άλλοι πάλι λένε ότι προφασίστηκε ότι θέλει καύσιμα για να φτάσει στην Κρήτη και είχε πάει για να τα προμηθευτεί αλλά καθυστέρησε και πρόλαβαν οι Γερμανοί. «Οἱ Ἄγγλοι εἴχανε δώσει λεφτά στόν Γρηγόρακα Χρηστέα ἀπό τήν Σελίνιτσα γιά νά τούς πάῃ στήν Κρήτη μέ τό καΐκι του. Ἐκεῖ πού φτιάχνανε τήν μηχανή γιά νά ξαράξουνε τό καΐκι, ἤρθανε γερμανικά ἀεροπλάνα καί ρίξανε 24 βόμβες καί δέν τό πέτυχε καμμία. Ἀρχίσανε μέ μυδράλλια καί πῆρε φωτιά καί τότε σκοτωθήκανε μερικοί καί τούς ἔθαψαν στόν ἄμμο…» (μαρτυρία Παναγιώτη Ν. Χουσέα, από το «Χρονικόν» του Π. Κομπιλήρη, τ. Β΄, σελ. 125).

 

Βομβαρδισμός στα Καμίνια

 

Γύρω στις 12 το μεσημέρι της 29ης Απριλίου 1941, δύο (κατ’ άλλους τέσσερα) αεροπλάνα καθέτου εφορμήσεως "Στούκας" (Sturzkampfflugzeug, τύπος Junkers Ju 87) άρχισαν να βομβαρδίζουν το καΐκι.

Ο Κωνσταντίνος (Ντίνος) Δημ. Κοτσωνής, με τον πατέρα του Δημήτρη έβγαζαν ένα πηγάδι στο μποστάνι τους, στον Κάτω Κάμπο, και ήταν αυτόπτες μάρτυρες του βομβαρδισμού. Ο Κ. Κοτσωνής μας είχε εξιστορήσει πολλές φορές ότι τα αεροπλάνα ήταν δύο: «Έπαιρναν ύψος πάνω από τον γκρεμό των Ρισκών και βούταγαν προς τα Καμίνια βγάζοντας τον ανατριχιαστικό, τον διαβολεμένο ήχο της σειρήνας² με την οποίαν ήταν εφοδιασμένα τα Στούκας», μας έλεγε, προσθέτοντας: «Έριξαν από δύο βόμβες το καθένα. Δεν το πέτυχε καμία και τότε άρχισαν να το χτυπούν με τα πολυβόλα που είχαν και εμπρηστικές σφαίρες. Άρπαξε φωτιά ο σανός και το καΐκι έγινε λαμπάδα. Πήγα στη Λουκά και τους ζητούσα να μου δώσουν ένα όπλο. Τα έσπαζαν και τα πετούσαν μέσα στους στόλους με τα φρύγανα».

    Ο όρμος Καμίνια και το ακρωτήρι "Χλάβορτος". στο σημείο του κύκλου ήταν αραγμένο το καΐκι που βομβάρδισαν τα               γερμανικά αεροπλάνα (φωτ. Π. Κομπιλήρης 1956). 

Μερικοί πραστειώτες την ώρα του βομβαρδισμού μάταια προσπαθούσαν με λιανοτούφεκα να  χτυπήσουν τ’ αεροπλάνα. Ένας από αυτούς ήταν και ο Γεώργιος Χρ. Ξεπαπαδέας, ο επονομαζόμενος "Πούλαρος" (βγήκε στο αντάρτικο και σκοτώθηκε το 1947 έξω από τη Σαϊδόνα). Όπως μας είχε εξιστορήσει και ο ξάδελφός του και αυτόπτης μάρτυρας Παναγιώτης Σωκρ. Ξεπαπαδέας, «Ο Πούλαρος στεκόταν όρθιος στο "Κοτρωνάκι" της Φραγκιάς πυροβολούσε βρίζοντας τους Γερμανούς εισβολείς». Τέσσερις εμπρηστικές και 14 εκρηκτικές βόμβες έριξαν τα "Στούκας".

Οι στρατιώτες πήδησαν στην θάλασσα και προσπάθησαν να βγουν στη στεριά. Αρκετοί σκοτώθηκαν στο νερό ενώ οι περισσότεροι βρήκαν καταφύγιο στη γειτονική σπηλιά της "Λουκάς". Το καΐκι έγινε παρανάλωμα του πυρός. Καιγόταν επί δύο ώρες μέχρι που στο τέλος διαλύθηκε. Ό,τι απέμεινε από το μεγάλο καΐκι κατέληξε στον βυθό. Στον αφρό δεν απέμειναν παρά τα μισοκαμένα κατάρτια του και κάποιες μαυρισμένες σανίδες και πολλά νεκρά ψάρια.  Επτά στρατιώτες σκοτώθηκαν, δύο από αυτούς απανθρακώθηκαν, και ετάφησαν στην άμμο στην βορειοανατολική γωνία του όρμου, δίπλα από τον βράχο που υπάρχει στην άκρη της άμμου. Δεκαπέντε άνθρωποι τραυματίσθηκαν ενώ ο όρμος και η γύρω περιοχή του Κάτω Κάμπου είχε γεμίσει με καπνούς. Για χρόνια λεγόταν ότι δύο βόμβες που δεν έσκασαν βρίσκονταν στον βυθό των Καμινιών αλλά οι έρευνες των ερασιτεχνών δυτών δεν επαλήθευσαν τις φήμες. 

 


                                                                                 "Στούκας" σε πτήση.


Βόμβες και στο Καλαμίτσι

 Γύρω στη μία τα αεροπλάνα πολυβόλησαν και το «Λιμανάκι» του όρμου "Καλαμίτσι". Στόχος ήταν το αραγμένο δικάταρτο ιστιοφόρο των πραστειωτών αδελφών Γεωργίου Παν. Χαρέα (Σκιζέου) και Νικολάου Παν. Χαρέα και Κυριακούλη Μπαλαχτάρη,  επειδή και σ' αυτό είχαν επιβιβαστεί Άγγλοι στρατιώτες για να διαφύγουν. Το σκάφος δεν έπαθε ζημιές αλλά σκοτώθηκε ένας Άγγλος αξιωματικός, τον οποίον οι ντόπιοι έθαψαν, την επόμενη ημέρα εκεί.

Η κόρη του Νικολάου Χαρέα, ενός των αδελφών ιδιοκτητών του καϊκιού, Παναγιώτα σύζυγος Ηλία Μποτσέα έλεγε για το περιστατικό: «Μέσα στό καΐκι ο θείος μου ο Γιώργης είχε ένα τόπι ωραίο άσπρο ύφασμα για σεντόνια, για την προίκα της κόρης του. Φώναξε «το τόπι, το τόπι!», και τότε πήδηξε μέσα στο καΐκι ο πατέρας μου, ο Νίκος Χαρέας, και το έσωσε. Το καΐκι δεν έπαθε ζημιές στο Καλαμίτσι, βούλιαξε όμως αργότερα στο Ταίναρο».

Αργότερα, όλοι οι νεκροί (όπως και οι επτά Άγγλοι που δολοφονήθηκαν άνανδρα στην Καστάνια) επανετάφησαν (το 1943;) στο νέο νεκροταφείο Πραστείου και την κηδεία τους παρακολούθησε σύσσωμο το χωριό. Αυτός που πρωτοστάτησε για την μεταφορά και ενταφιασμό των νεκρών στο Πραστείο ήταν ο Δημήτριος Κ. Κοτσωνής «γιατί πρέπει να ταφούν αξιοπρεπώς» έλεγε χαρακτηριστικά. Μαζί με τους νεκρούς συμμάχους της Καστάνιας, συνολικά 15 στρατιώτες ενταφιάστηκαν στον κοιμητήριο του Πραστείου. Αμέσως μετά την απελευθέρωση της Ελλάδας, στα τέλη Οκτωβρίου 1944, μια βρετανική κορβέτα αγκυροβόλησε στον όρμο Πόρτο Καλαμίτσι αποβίβασε κλιμάκιο που μετέβη στο Πραστείο όπου ένας Άγγλος στρατιωτικός ιερέας έκανε εκταφή των οστών, πού επανετάφησαν την 27.4.45 στο Πολεμικό Νεκροταφείο Φαλήρου.

 


     Τα Καμίνια και στο βάθος το κάστρο του Λεύκτρου. Στην εσοχή που σχηματίζει η άμμος στον βράχο του κέντρου                       της παραλίας είχα ταφεί κάποιοι νεκροί στρατιώτες. (φωτό Π. Κομπιλήρης, 28.10.62)


Οι νεκροί

 Τα ονόματα των νεκρών (όσων έγινε δυνατός ο εντοπισμός) αποκαλύπτονται για πρώτη φορά στο «Χρονικόν» του Π. Κομπιλήρη. Σύμφωνα με την Κοινοπολιτειακή Επιτροπή Πολεμικών Τάφων (Commonwealth War Graves Commission), στο νεκροταφείο του Πραστείου ετάφησαν οι εξής τέσσερεις Αυστραλοί στρατιώτες και ένας Άγγλος ταγματάρχης:

Charles William Sheppard, 34 ετών, Αυστραλός στρατιώτης, θανών την 26.4.41.

Julian Frederic Doelberg, 39 ετών, Άγγλος ταγματάρχης, θανών την 29.4.41

Donald Archibald Berry, 24 ετών, Αυστραλός στρατιώτης (οδηγός), θανών την 6.5.41.

Murray Moore, 29 ετών, Αυστραλός στρατιώτης, θανών την 6.5.41.

William Andrew Salter, 25 ετών, Αυστραλός στρατιώτης, θανών την 6.5.41

Όπως βλέπουμε από τις ημερομηνίες, ο πρώτος φέρεται να σκοτώθηκε τις ημέρες της μάχης της Καλαμάτας. Ενδεχομένως να είχε τραυματιστεί εκεί (;),  κατάφερε να φτάσει στη Μάνη όπου και άφησε την τελευταία του πνοή. Εκτός του Άγγλου αξιωματικού που σκοτώθηκε στα Καμίνια, και οι λοιποί τρεις φαίνεται πως ήταν τραυματίες του βομβαρδισμού του καϊκιού και υπέκυψαν αργότερα. Για τον αξιωματικό που, βεβαιωμένα σκοτώθηκε στο Καλαμίτσι αλλά και για τους υπόλοιπους νεκρούς των Καμινιών, δυστυχώς δεν έχουν προκύψει στοιχεία. 

                                        Ο Άγγλος που ήταν… Γερμανός

 Ο ταγματάρχης Julian Frederic Doelberg ήταν Άγγλος υπήκοος, ηλεκτρολόγος - μηχανικός πού σκοτώθηκε από γερμανική βόμβα στον όρμο των Καμινιών, ενώ προσπαθούσε να επισκευάσει την μηχανή του καϊκιού του  Χρηστέα, για να διαφύγει μαζί με τους εγκλωβισμένους στρατιώτες της Κοινοπολιτείας από την Μάνη στην Κρήτη. Γεννήθηκε στην περιοχή Lewisham District του Λονδίνου στις 16 Νοεμβρίου 1901.


                                 Ο ταγματάρχης Julian Frederic Doelberg                               


Ήταν γιός του Γερμανού Hermann Dietrich Arnold Doelberg (1861-1948) και της Αγγλίδας Nellie Agnes Maltby (1867-1941). Ο πατέρας του Hermann γεννήθηκε στην Βόρεια Ρηνανία/Βεστφαλία της Γερμανίας, είχε εργοστάσιο μαρμάρων, αλλά εγκαταστάθηκε στην Αγγλία, παντρεύτηκε το 1895 και έλαβε την αγγλική υπηκοότητα το 1906. Ο Χέρμαν και η Νέλλυ απέκτησαν τρεις γιούς: τον Αthelstone (1896-1958), τον ταγματάρχη Julian Frederic (1901-1941) και τον Lawrence D. (γεν. 1910).

                                        
                                                Ο τάφος του ταγματάρχη Doelberg στο Φάληρο

Ο Julian Frederic πήρε πτυχίο ηλεκτρολόγου - μηχανικού το 1922 και κατετάγη στο Βασιλικό Σώμα Μηχανικών Πτυχιούχων Παν/μίου (Royal Corps of Engineers). Νυμφεύθηκε την Leslie Havers και το 1932 απέκτησε μία κόρη την Anne. Το 1934 εστάλη στην Σιγκαπούρη όπου συμμετείχε στην κατασκευή του οχυρού Changi (χρησιμοποιήθηκε αργότερα από τους Ιάπωνες ως στρατόπεδο συγκεντρώσεως/φυλακή 17.000 Άγγλων και Αυστραλών αιχμαλώτων πολέμου)

Το 1936 επέστρεψε στην Αγγλία. Στον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο εστάλη στην Κρήτη κι από εκεί στην Μάνη για να βοηθήσει την διαπεραίωση των βρετανικών στρατευμάτων στην Κρήτη. Στον όρμο των Καμινιών όμως έπεσε νεκρός από γερμανική βόμβα σε ηλικία 39 ετών μαζί με έξι άλλους στρατιώτες όμως δεν γνωρίζουμε τα ονόματα όλων των νεκρών, ούτε και των 25 (κατ’ άλλους 15) αιχμαλώτων πού συνελήφθησαν: «Μια διμοιρία ήρθε και χωρίς ντουφεκιά τους πήρε σαν τα γαλιά», εξιστορούν οι ντόπιοι - αυτόπτες μάρτυρες.

 

Οι Γερμανοί στη Μάνη

 Το απόγευμα της ίδιας ημέρας (29.4.41) τα γερμανικά στρατεύματα εισήλθαν στην Καρδαμύλη. Από εκεί μια διμοιρία πήγε στον όρμο των Καμινιών και στην σπηλιά της Λουκάς συνέλαβε στους Άγγλους στρατιώτες που δεν  προέβαλαν αντίσταση.

Μαρτυρίες των κατοίκων αναφέρουν ότι πριν συλληφθούν οι βρετανικοί στρατού έσπαζαν τα όπλα τους για να μην τα πάρουν οι ντόπιοι και έχουν επιπτώσεις από τους Γερμανούς στους οποίους είχαν αποφασίσει να παραδοθούν. Το απόγευμα, έφθασε στο Πραστείο ο πρώτος Γερμανός, ο οποίος ("ἕνας ξανθός, πολύ ὑψηλός μέ τσιμπούκι" αναφέρει ο Παν. Κομπιλήρης) ο οποίος επέδωσε στον αστυνομικό σταθμό ανακοίνωση της Γερμανικής Στρατιωτικής Διοίκησης με οδηγίες – διαταγές προς τους κατοίκους του χωριού. Το αυτό συνέβη σε όλα τα χωριά της περιοχής.

Πολύτιμες πληροφορίες για τα γεγονότα της εποχής αντλούμε από το ημερολόγιο του Π. Κομπιλήρη, («Μάνη – Χρονικό», τόμος β΄, σελ. 80):  «Σήμερα ἐτάφη καί ὁ τελευταῖος νεκρός ὁ Ἄγγλος ἀξιωματικός πού ἔπεσε χθές εἰς Καλαμίτσι.

Τήν πρωΐαν ὁ Παναγιώτης Σωτ. Χιουρέας, ὁ ἀδελφός του Γεώργιος καί ἐγώ ἐπήγαμε τόν δρόμο-δρόμο (Μανιάτικο), ἀναζητοῦντες πράγματα πού ἄφησαν ὀπίσω τους οἱ Ἄγγλοι. Ἐγώ εὗρον ἕν ξίφος μέ τήν ἐξάρτυσίν του, μίαν κατεστραμμένην ἀντιασφυξιογόνον μάσκαν καί 15 φυσίγγια. Εἶτα ἐπήγαμεν εἰς Καμίνια καί ἀπό τήν βάρκαν ἐβουτούσαμε γιά ψάρια σκοτωμένα ἀπό τόν χθεσινόν βομβαρδισμόν τοῦ καϊκιοῦ. Ἐβγάλαμε 8 ὀκάδες καί ἐγώ ἐπῆρα 1 ¾ ὀκάδες.

Εἶτα, ὅταν μᾶς ἐφώναξε ἡ θεία Σταυρούλα Γεωργ. Περδικέα ὅτι ἔρχονται ἐδῶ Γερμανοί, ἐπέταξα εἰς τήν θάλασσαν ὅ,τι εὑρῆκα στόν δρόμο καί ἀφοῦ ἐκρατήσαμε μόνον τά ψάρια, ἐφύγαμεν ἐσπευσμένως ἀπό τήν Φραγκιά, Διάβατα, Γεφύρι εἰς τό χωριό.

Ἐκεῖ εἰς τοῦ Βασιλέα τήν Λουκάν³, εἰς τά Καμίνια, εἶδα ἕως 25 Ἄγγλους στρατιώτας ναυαγούς καί τραυματίας ἐκ τοῦ χθεσινοῦ βομβαρδισμοῦ, πού ἐκάθηντο ἐκεῖ σχεδόν γυμνοί καί πεινασμένοι εἰς τήν σπηλιάν ὅπου εἶχον καταφύγει. Τό ἀπόγευμα ἦλθεν μία γερμανική περίπολος ἐκ Καρδαμύλης καί τούς παρέλαβεν ὡς αἰχμαλώτους».

Τα απομεινάρια του καϊκιού, που όλο και λιγοστεύουν, βρίσκονται και σήμερα στο βυθό του όρμου των Καμινιών, στη θέση «βουλιαγμένο καΐκι», όπου μπορεί να τα εντοπίσει κανείς με μάσκα. Η πανέμορφη παραλία κρύβει καλά το μυστικό ενός γεγονότος πολέμου. Ούτε οι Άγγλοι αλλά ούτε και οι Γερμανοί τουρίστες που, κάθε καλοκαίρι, κατακλύζουν τα πρασινογάλαζα, μεταξωτά νερά του όρμου φαντάζονται ότι μια καταπράσινη μέρα του Απρίλη, πριν από ογδόντα χρόνια, ο τόπος αυτός είχε γίνει κόλαση…  

 

Το Πραστείο και η ονομασία του

 Η ορθή ονομασία του χωριού είναι Πραστείο και όχι «Προάστιο(ν)» όπως το αποκαλεί το κράτος και οι υπηρεσίες του. Το Πραστείο απετέλεσε κατά τον τελευταίο αιώνα της Βυζαντινής Αυτοκρατορίας ένα από τα επίνεια του ακμάζοντα Μυστρά , με λιμάνι το Πόρτο Καλαμίτσι. Στους μεσαιωνικούς χάρτες αναγράφεται Prestea, δηλαδή «Πραστείο/α. Χτίστηκε από τους Πραστούς που ήταν βυζαντινή κοινωνική τάξη (=οι διαχειριστές περιουσιών αξιωματούχων και εκκλησιαστικών). Για τον λόγο αυτόν στο Πραστείο υπήρχαν επιφανείς βυζαντινές οικογένειες όπως Μελησσινοί και Μέδικοι. Παραφθορά του «Πραστός» είναι κατά την εποχή της τουρκοκρατίας η λέξη (και αξίωμα «Προεστός».  Στην Κύπρο υπάρχουν τέσσερα Πραστεία ή Πραστειά: Το Πραστειό Αυδήμου, Κελλακίου (ανήκουν στην επαρχία Λεμεσού), Το Πραστειό Κελοκεδάρων (επαρχία Πάφου), Πραστειό Αμμοχώστου και το Πραστειό στην επαρχία Λευκωσίας.

                                  Πραστείο: η βρύση των Μελησσινών με την άστοχη ανάπλασή της. 



Οι κάτοικοι, και σήμερα, ονομάζονται Πραστειώτες και όχι «Προαστ(ε)ιώτες».  

Στο ΦΕΚ 80/28.12.1836 δημοσιεύθηκε για πρώτη φορά από το επίσημο ελληνικό κράτος πίνακας των διοικήσεων και υποδιοικήσεων κατά δήμους και οικισμούς. Στην παράγραφο ΧΧV. Διοίκησις Λακωνίας με αριθμό 10 αναγράφεται «Δ. Προαστείου: Προάστειον, Σαΐδεν (σ.σ. Σαϊδώνα), Λάκκος, Πετροβούνι. Το ερώτημα είναι το «Προάστειον» είναι το ορθόν γιατί γράφεται με «ει» και όχι με «ι»; 


                                        Πραστείο, το καμπαναριό των Εισοδίων της Θεοτόκου

Το Πραστείο  υπήρξε Δήμος της επαρχίας Οιτύλου που σχηματίσθηκε με το Β.Δ. της 9ης (21) Μαρτίου 1835 (δεν δημοσιεύθηκε στην ΕτΚ). Κατατάχθηκε στην Γ΄ τάξη με πληθυσμό 649 κατοίκους "και έδρα το Προάστειον (Πιρίστιον)". Ο δημότης ονομάστηκε (sic) Προάστιος4. Ωστόσο, στην απογραφή που διενήργησε η γαλλική αποστολή του Μαιζόν το 1829-1830 – εποχή που η Ελλάδα δεν είχε ακόμη ανακηρυχτεί ανεξάρτητο κράτος- το Πραστείο αναγράφεται Prastion με 180 οικογένειες5. Όπως βλέπουμε οι Γάλλοι έγραψαν σωστά το όνομα του χωριού «Πραστ(ε)ίον, βάζοντας το «ν» στο τέλος, ωστόσο το νεοελληνικό κράτος στην σπουδή του να εισαγάγει όσο το δυνατόν αρχαΐζοντας γλωσσικούς τύπους (αποστρεφόμενο  έτσι την περίοδο της τουρκοκρατίας και την γλωσσική παρακμή του λαού) το μετέτρεψε σε «Προάστιον». Έτσι οδήγησε την διοίκηση, ακόμη και ανθρώπους του πνεύματος, να διαπράττουν και σήμερα το ίδιο λάθος: το κράτος να γράφει «Προάστιον» (αφαίρεσαν το «ε»!) και οι κάτοικοι της περιοχής να το αποκαλούν ορθώς Πραστείο!      

 

παραπομπές

1.    Ο όρμος βρίσκεται στην περιοχή "Κάτω Κάμπος" (σήμερα "Νέο Προάστιο") Πραστείου και ονομάζεται «Καμίνια» διότι εκεί, πριν από τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, υπήρχαν καμίνια που έψηναν κεραμίδες, πιθάρια, φουρνοβουλώματα, πήλινα βουλώματα, βίκες κ.λπ. Επίσης υπήρχαν ασβεστοκάμινα ίχνη των οποίων φαίνονται ακόμη και σήμερα. 

2.    Τα «Στούκας» ήταν εφοδιασμένα με σειρήνα ανέμου (γνωστή και ως "τρομπέτα Jericho") που, κατά την επίθεση του αεροσκάφους έβγαζε ανατριχιαστικό ήχο προκειμένου που τρομοκρατούσε τους αμυνόμενους.

3.    Στο τοπωνύμιο ο συγγραφέας έχει κάνει λάθος. Η σπηλιά λέγεται απλώς «Λουκά». Το τοπωνύμιο «Βασιλέα η Λουκά» αντιστοιχεί σε περιοχή με βράχο στη θάλασσα που βρίσκεται στη μέση μεταξύ «Τσικολινάς» και παραλίας «Καλόγριας όπου διέμενε ο Νίκος Καζαντζάκης όταν είχε ανοίξει το ορυχείο κάρβουνου στην «Πραστοβά» μαζί με  τον Γιώργη Ζορμπά.  

4. Ελευθ. Γ. Σκιαδά «Ιστορικό Διάγραμμα της Ελλάδος 1833-1912», Αθήνα 1994, σελ. 406).

5. Μιχ. Χουλιαράκη, «Γεωγραφική και πληθυσμιακή εξέλιξις της Ελλάδος 1921-1971, τ. Α΄, σελ. 43)